Pandora sizin müzik zevkinize göre kişiselleştirilmiş müzik yayını yapan bir internet radyosu. Beğendiğiniz bir şarkının veya şarkıcının adını girerek başlattığınız müzik yayını birbiri ile uyumlu parçalarla devam ediyor. Peki, arka planda neler olup bitiyor?

Pandora’nın altyapısı müzik genomu projesine dayanıyor. Bu projenin amacı şarkıların karakteristik özellikleri ile ifade edildiği büyük bir veritabanı oluşturmak, kendi deyişleriyle şarkıların gen yapısını çıkartmak. Ses analizleri yapılarak şarkıların çeşitli özellikleri belirleniyor ve bu özellikler o şarkının genlerini oluşturuyor. Ne tür özelliklerden bahsediyoruz derseniz, vokalistin cinsiyeti, elektro-gitardaki distortion seviyesi, arka plandaki vokal tipleri, gitar solo olup olmaması gibi yüzlerce özellik var. Öyle ki klasik bir rock/pop şarkısı ortalama 150 gen ile ifade edilirken, rap şarkıları 350, jazz şarkıları 400, klasik müzik ve dünya müzikleri ise 300-500 gen ile ifade ediliyormuş.

Bir şarkıya benzer şarkıları bulma: Şarkılarımız vektörler halinde ifade ediliyor, vektörün her boyutu şarkının bir özelliğine denk geliyor. Her özellik de 0 ila 5 arasındaki bir rakamdan oluşuyor. Mesela ilk boyut şarkıdaki bass seviyesi, ikinci özellik de şarkının romantik şarkı sözü oranı olacak şekilde iki şarkıyı ifade edelim: şarkı1 = <1,3>, şarkı2=<2,4> olsun. İki şarkının benzerlik oranı aşağıdaki formüle göre hesaplanıyor:

Bu formüle göre bizim iki şarkımız arasındaki uzaklık oluyor. Bunu bir adım ileri götürerek, her özellik aynı öneme sahip değil diyebiliriz, bu yüzden her özelliğin bir de müzik uzmanı bir ekip tarafından belirlenmiş bir katsayısı oluyor. Bu şekilde sisteme girdiğimiz şarkı ile diğer şarkılar arasındaki uzaklıklar hesaplanarak en yakın şarkılar kullanıcıya öneri olarak sunuluyor.

Bir şarkıcıya benzer şarkıları bulma: Pandora’nın bir başka özelliği de bir şarkıcı adı girdiğinizde, o müzisyenin şarkılarına benzer müzikler önerebilmesi. Burada problem bir grup şarkıyı benzer şarkılar ile eşleştirmeye dönüşüyor. Bu senaryoda bütün şarkıları temsil eden hayali bir şarkı yaratılıyor. Bu hayali şarkının özellikleri o gruptaki diğer şarkıların özelliklerinin ortalaması olarak alınıyor. Şarkılar arasında büyük sapmalar gösteren özelliklerin ağırlıkları azaltılırken, bütün şarkılar arasında standart sapması düşük olan özelliklerin ağırlıkları arttırılıyor. Veri tabanındaki şarkılar ile yarattığımız hayali şarkı arasındaki benzerlik ölçülerek en yakın şarkılar kullanıcıya öneriliyor.

Ana hatlarıyla Pandora’nın tavsiye sistemi bu şekilde çalışıyor, daha detaylı bilgi almak isteyenler patent başvurusuna bakabilirler:

http://www.freepatentsonline.com/7003515.html
http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Music_Genome_Project_attributes